14 procent meer dataverkeer dan vorig jaar

Het totale mobiele dataverkeer op Koningsdag (maandag 27 april 2026) lag 14 procent hoger dan tijdens Koningsdag vorig jaar (zaterdag 26 april 2025). De groei was zichtbaar in heel Nederland. In de vijf grote steden was de toename van het verkeer overal vergelijkbaar.Opvallend is dat vooral het uploadverkeer sterk toenam (+21 procent). Dat past bij het beeld van mensen die tijdens Koningsdag veel foto’s en video’s delen via social media. Ook het downloadverkeer nam toe (+15 procent).

Groei zichtbaar op zowel 4G als 5G

Het gebruik van zowel 4G als 5G steeg. Het dataverkeer via 5G groeide met 37 procent, terwijl het 4G‑verkeer met 12 procent toenam. Het aandeel 5G in het totale verkeer blijft daarmee verder groeien.

Drukste momenten in de middag

Landelijk lagen de drukste pieken in het netwerk tussen 15.00 en 17.00 uur. Dit patroon was ook zichtbaar in de grote steden.Een uitzondering vormt Dokkum, waar de Koning dit jaar Koningsdag vierde. Daar lag de piek juist in de ochtend tussen 10.00 en 12.00 uur. Het koninklijk bezoek zorgde ervoor dat het mobiele dataverkeer in Dokkum zeven keer hoger lag dan op Koningsdag vorig jaar.

Ook extra drukte tijdens Koningsnacht

Al in de nacht voorafgaand aan Koningsdag was extra netwerkverkeer zichtbaar, met name in de grote steden. In steden als Den Haag en Utrecht werd een duidelijke piek gemeten in de avonduren, rond 21.00 tot 22.00 uur.

Het aantal telefoontjes en sms’jes tijdens de jaarwisseling bleef stabiel in vergelijking met vorig jaar. Vooral direct na middernacht, tussen 00:05 en 00:10 uur, was de netwerkdruk het hoogst, zowel voor dataverkeer als voor bellen en sms’en.

Terugblik 2025: Nederland steeds vaker ‘altijd aan’ online

Het afgelopen jaar bevestigt een duidelijke trend: Nederland is steeds vaker en langer online, zowel op mobiel als op het vaste netwerk. Waar het mobiele netwerk piekt tijdens specifieke momenten zoals sportevenementen, de lunchpauze of nieuwjaarsnacht, ontwikkelt het vaste netwerk zich tot een platform met een structureel hoge basisdrukte. Streamingverkeer, cloudopslag en toenemend AI-gebruik zorgen ervoor dat het internetgebruik niet alleen tijdens piekmomenten, maar juist gedurende de hele dag op een hoog niveau blijft.

Mobiel netwerk: pieken door sport en sociale momenten

Sportevenementen, zoals Formule 1-races en voetbalwedstrijden, zorgden in 2025 voor duidelijke uitschieters in het mobiele dataverbruik. De absolute piek was op zondag 18 mei, toen Max Verstappen de Grand Prix in Italië won, de laatste speelronde van de Eredivisie plaatsvond en PSV officieel Eredivisie-kampioen werd en in Den Haag een groot protest tegen de oorlog in Gaza werd gehouden.

Opvallend is het patroon in het dagelijks gebruik: doordeweeks is er een duidelijke lunchpiek tussen 12:00 en 13:00 uur, terwijl in het weekend de nacht weer drukker is dan doordeweeks, met een hoger netwerkverbruik tussen 00:00 en 03:00 uur, hoger dus dan tijdens de week.

Vast netwerk: structureel hogere belasting door slimme apparaten en cloud

Niet alleen het mobiele netwerk piekte tijdens de jaarwisseling; ook het vaste netwerk kende een duidelijke stijging. Gezinnen verbonden meer apparaten, deelden foto’s en video’s en maakten gebruik van streamingdiensten. Ook het uitbrengen van nieuwe games en het volgen van livesportevenementen blijven zorgen voor drukte op het vaste netwerk. De basisdrukte op het vaste netwerk lag tijdens de feestdagen hoger dan voorgaande jaren, mede door de toename van ‘altijd-aan’ apparaten en automatische back-ups. Slimme apparaten, cloudopslag en AI-assistenten zorgen voor een constante datastroom.

Conclusie: Nederland steeds vaker en langer online verbonden

Het jaar 2025 bevestigt de trend: Nederlanders zijn steeds vaker en langer online, op zowel mobiel als vast internet. Waar het mobiele netwerk piekt op specifieke momenten, ontwikkelt het vaste netwerk zich tot een platform met een structureel hoge basisdrukte. Deze ontwikkelingen onderstrepen het belang van een stabiel, toekomstbestendig netwerk dat meegroeit met de veranderende digitale behoeften van consumenten en bedrijven.

Tijdens het Mobile World Congress in Barcelona is het mobiele netwerk van KPN door benchmarkorganisatie umlaut opnieuw uitgeroepen tot het beste van Nederland. Het netwerk scoort zelfs de allerhoogste score wereldwijd. Bij dit onafhankelijke onderzoek wordt jaarlijks de kwaliteit van de mobiele netwerken in negen Europese landen getest. 
De overall score van 989 punten op een schaal van 1000 punten laat een verbetering van twee punten ten opzichte van vorig jaar zien. Het is daarmee de hoogste score ooit gehaald in de historie van de internationale benchmark van het Duitse Connect Magazine, uitgevoerd door umlaut. 

Hoogste score in dekking en betrouwbaarheid 
KPN haalt onder andere het maximale aantal punten in de ‘Voice’ (bellen) categorie. Dat is in lijn met KPN’s voortdurende inspanningen om de beste dekking in Nederland voor zijn klanten te garanderen. Ook in de categorie ‘Betrouwbaarheid’ scoort KPN het hoogst. Daaruit blijkt dat de dienstverlening van het mobiele netwerk van KPN van hoog niveau is.

Oscars 
Joost Farwerck, CEO van KPN, is verheugd met de resultaten: “Dit zou je kunnen vergelijken met de Oscars voor telecombedrijven. De jury kijkt niet alleen naar de beste netwerktechniek, maar ook naar de beste klantervaringen. Dat maakt het verschil in een concurrerende markt. KPN investeert al jaren in de allerbeste netwerkervaring voor klanten met glasvezel en 5G. In een tijd waarin we allemaal afhankelijk zijn van de kwaliteit, snelheid en veiligheid van het internet. Met onze missie voor een #BeterInternet werken we ook aan een groener internet, dankzij verdere energiereductie, en een internet dat veiliger en socialer is. Daarmee hoort Nederland bij de absolute top van de digitale wereld”. 

Beste mobiele netwerk met beste mobiele gebruikerservaring 
KPN zet zich dagelijks in om zijn klanten te verbinden met een uitstekend mobiel netwerk en de beste mobiele gebruikerservaring. Dit betekent overal en altijd kunnen videobellen in hoge kwaliteit, muziek, video’s streamen en gamen zonder onderbrekingen, en overal in Nederland goed bereikbaar zijn. Dat is ook nodig want steeds meer klanten kiezen voor de Unlimited diensten van KPN, waardoor ze ook makkelijk data kunnen delen met huisgenoten via de MijnKPN app en veilig onderweg kunnen internetten. Bovendien werkt KPN voortdurend aan de beste dienstverlening en service aan klanten, zoals ruimere databundels bij het combineren van vaste en mobiele diensten, een goed bereikbare klantenservice, en de MijnKPN-app voor eenvoudig beheer van diensten. Het opnieuw winnen van deze toonaangevende prijs bevestigt dat. 

Gebruikerservaringen en technische tests 
De test van umlaut is zeer uitgebreid en technisch geavanceerd en bestaat uit rij- en wandeltests die afgelopen maand januari zijn uitgevoerd. Vier rijtestauto's legden samen in totaal 6.850 kilometer af, waarbij 17 steden en 14 plaatsen werden aangedaan. Daarnaast bezochten twee wandeltestteams acht steden. De testgebieden zijn goed voor 5,88 miljoen mensen, oftewel ongeveer 34,2 procent van de totale bevolking van Nederland. Daarnaast meet deze test de mobiele gebruikerservaring op het gebied van spraak- en datakwaliteit, en de prestaties van populaire diensten zoals YouTube en mobile gaming. [Download hier het onderzoeksrapport] 
 

Na het knallen van de kurken betrad Nederland weer massaal de digitale snelweg om familie, vrienden en bekenden een bericht te sturen. En dat ging ook afgelopen nacht weer via whatsapp, videogesprekken en social media. De piekbelasting van het netwerk lag tussen 00:05 en 00:10 uur zowel voor het gebruik van mobiele data als voor bellen en sms’en. Het mobiele netwerk van KPN heeft de nieuwjaarsnacht goed doorstaan en de inwoners van Nederland vele miljoenen keren met elkaar verbonden.

Minder sms en telefoongesprekken
Tussen 22.00 en 04.00 uur werden zo’n 0,9  miljoen sms’jes verstuurd, dat is opnieuw minder dan het jaar ervoor (1 miljoen). Het aantal telefoongesprekken steeg licht in vergelijking met vorige jaren. Er werden dit jaar ruim 3,4 miljoen telefoongesprekken gevoerd (ten opzichte 3,2 miljoen vorig jaar).

Voetbal, Max en Sinterklaas 
KPN verwerkte in 2024 op zijn netwerk weer meer dataverkeer dan het jaar ervoor. De drukste dag (vooral qua download) was op vrijdag 5 Juli, dankzij 2 kwartfinales op het EK voetbal (Spanje-Duitsland en Frankrijk-Portugal). De aankomst van Sinterklaas op scholen op 5 december zorgde voor een duidelijke toename van upload van foto’s en video’s. En op 11 december werd het meest gebeld,  toen WhatsApp met een storing te maken kreeg. Ook Max Verstappen zorgde voor een piek in download tijdens de race in Las Vegas op 24 november, die hij won waardoor hij voor de vierde keer op rij wereldkampioen werd. 

Overzicht van dataverbruik tijdens jaarwisselingen in de afgelopen 10 jaar

Het ritme van het EK-voetbal is de afgelopen weken duidelijk terug te zien op het netwerk van KPN. Steevast is er meer dataverkeer zichtbaar tijdens de voetbalwedstrijden en de wedstrijden van Oranje spannen uiteraard de kroon. KPN's mobiele netwerk verwerkte gisterenavond tijdens Nederland – Engeland ruim 30% meer verkeer ten opzichte van een normale dag.

Toen de ploeg van Ronald Koeman voor de halve finale in actie kwam tegen Engeland verwerkte ook het vaste netwerk van KPN massa’s TV-verkeer. Het aantal kijkers dat de wedstrijd haarscherp in Ultra High Definition zag verdubbelde bovendien ten opzichte van de eerste wedstrijd. 

Eveneens zichtbaar; traditioneel internetverkeer valt tijdens de wedstrijd flink terug om tijdens de rust en na de wedstrijd direct weer op te veren. Ook wordt er logischerwijs veel minder naar de bekende streamingdiensten gekeken. Pieken en dalen dus.

Het EK-record op het mobiele netwerk werd gisterenavond overigens niet bereikt. Dat gebeurde tijdens de wedstrijd Nederland - Oostenrijk op dinsdag 25 juni. Mede te verklaren door het tijdstip van 18.00 uur waarop de wedstrijd aanving. Veel mensen keken vermoedelijk onderweg naar huis.

Het mobiele roamingverkeer, dataverkeer afkomstig van Nederlanders in het buitenland, verdubbelde tijdens de wedstrijden ten opzichte van gewone dagen. Daar zat ook veel dataverkeer vanuit Duitsland tussen, onder meer van de naar schatting 100.000 Nederlandse fans die zijn afgereisd naar Dortmund. Velen van hen bekeken de wedstrijd vermoedelijk buiten het stadion via de mobiele telefoon. En ook vanaf andere plekken in het buitenland noteerde KPN meer verkeer aangezien voor de zuidelijke provincies de zomervakantie is aangebroken.

KPN al jaren fan van het Nederlandse voetbal
KPN is trots op de prestaties van het Nederlands Elftal tijdens het EK-voetbal 2024. Als partner van de KNVB en steunt KPN al jaren het Nederlandse voetbal in de volle breedte, van het amateurvoetbal tot de Leeuwinnen, de KPN eDivisie, als hoofdsponsor van de Eredivisie én natuurlijk ons Oranje.

Stand van het Netwerk
In de Stand van het Netwerk publiceert KPN onder andere over trends en actualiteiten die zijn terug te zien in de hoeveelheid internetverkeer op het netwerk van Nederland. 

Het mobiele netwerk van KPN verwerkte zondagmiddag bijna 40% meer verkeer tussen 15.00 uur en 17.00 uur toen de ploeg van Ronald Koeman in actie kwam tegen Polen. Dat is een fractie minder dan tijdens de openingswedstrijd van het WK eind 2022, toen noteerde KPN circa 50% meer mobiel verkeer.

Het mobiele roamingverkeer, dataverkeer afkomstig uit het buitenland, verdubbelde bijna in de slotminuten van de wedstrijd ten opzichte van een gewone zondagmiddag. Daar zat ook veel dataverkeer uit Duitsland tussen van de 40.000 Nederlandse fans die zijn afgereisd naar Hamburg. In de avond was het relatief rustig op het netwerk, de reguliere drukte in de avond bleef uit. Wellicht dankzij de combinatie van het goede resultaat en het mooie weer.

Ook qua kijkcijfers op TV is het Nederlands elftal goed begonnen aan het Europees Kampioenschap. Naar schatting 4,7 miljoen Nederlanders zagen hoe de mannen van Ronald Koeman het openingsduel tegen Polen met 1-2 wisten te winnen.

KPN al jaren fan van het Nederlandse voetbal
KPN is trotse partner van de KNVB en steunt al jaren het Nederlandse voetbal in de volle breedte, van het amateurvoetbal tot de Leeuwinnen, de KPN eDivisie, als hoofdsponsor van de Eredivisie én natuurlijk ons Oranje.

Na het aftellen naar middernacht en het knallen van de kurken, wenste Nederland elkaar via het KPN-netwerk een gelukkig nieuwjaar. Dit gebeurde steeds vaker via WhatsApp-berichten, videogesprekken en social media. De piekbelasting van het netwerk lag tussen 00:05 en 00:10 uur, zowel voor het gebruik van mobiele data als voor bellen en sms'en. Het mobiele netwerk van KPN heeft de nieuwjaarsnacht goed doorstaan en heeft miljoenen Nederlanders met elkaar verbonden.

Tussen 22:00 en 04:00 uur werden bijna 1 miljoen sms'jes verstuurd, opnieuw iets minder dan vorig jaar. Ook het aantal telefoongesprekken daalde licht in vergelijking met voorgaande jaren, met ruim 3,2 miljoen gevoerde gesprekken. In 2023 verwerkte KPN op zijn netwerk opnieuw meer dataverkeer dan het jaar ervoor, ook voor 2024 wordt verwacht dat het dataverkeer op het KPN-netwerk verder zal toenemen, met bijbehorende pieken en datarecords.

De pieken in mobiel dataverkeer afgelopen nacht waren echter geen record voor 2023. Deze werden in 2023 veroorzaakt door de F1 races, met als uitschieters de Grand Prix Formule 1 race op 3 september in Monza en de F1 race een week eerder in eigen land op het circuit van Zandvoort. Het dataverkeer op de netwerken van KPN is afgelopen jaar weer verder gestegen. Niet alleen streaming, ook thuiswerken, videobellen en gaming blijven populair

Voice- en dataverkeer in afgelopen tien jaar op het mobiele netwerk van KPN gemeten tijdens jaarwisseling tussen 22.00 uur en 04.00 uur 

De netwerken van KPN kunnen het toegenomen dataverkeer overigens goed aan, mede omdat de afgelopen jaren fors is geïnvesteerd in glasvezel, 5G en de capaciteit van de onderliggende infrastructuur. Hierdoor is de netwerkervaring heel goed, het Nederlandse vaste en mobiele internet is van wereldniveau zo bleek uit verschillende netwerktests die afgelopen jaar zijn uitgevoerd. Onder meer op snelheid en dekking scoren we goed.

Thuiswerken op maandag, woensdag en vrijdag
Thuiswerken kreeg tijdens de coronapandemie een boost, sindsdien is een zaagtand patroon in het netwerk van KPN te zien met elk heel en half uur een piekje omdat mensen inbellen in een video-call (zoals Teams & Zoom). Dit patroon is anno 2023 nog altijd zichtbaar, met name op maandag, woensdag en vrijdag. De favoriete thuiswerkdagen van Nederlanders, inbellen om 10:00, 11:00 uur en 14:00 uur in een videocall is daarbij het populairst. 

Dinsdag en donderdag zijn de populairste kantoordagen, het zijn ook de dagen met flinke files op de weg. Op dinsdag en donderdag noteert KPN steevast zo’n 5 tot 10% meer mobiel verkeer ten opzichte van de andere doordeweekse dagen, mede omdat veel mensen woon-werkverkeer hebben en dan meer gebruik maken van mobiel internet.

Roamingverkeer stijgt flink in 2023
Ook het vakantie gerelateerde roamingverkeer steeg afgelopen jaar fors. Zo noteerde KPN tot wel 50% meer data vanaf de Europese wintersportbestemmingen in vergelijking met 2022. En ook in de zomermaanden was er duidelijk meer dataverkeer vanuit populaire vakantiebestemmingen. Frankrijk was de populairste bestemming, gevolgd door Duitsland en Spanje.

Beter internet
KPN wil de komende jaren het internet nog beter maken. En niet alleen beter, zoals sneller en stabieler, maar ook veiliger, socialer en groener. Een internet waar iedereen zich veilig voelt, waar iedereen mee kan doen en dat 100% groen is. KPN ontplooit daarom komend jaar verschillende initiatieven onder de noemer #beterinternet. 

Meer data, minder energie
Ondanks dat het dataverkeer toeneemt en de glasvezel en 5G-netwerken steeds verder worden uitgebreid weet KPN te besparen op het energieverbruik. Nieuwe netwerken zijn efficiënter en de afname van oudere netwerkapparatuur en het ontmantelen van oude telefooncentrales levert een besparing op van het jaarlijks energieverbruik van bijna 4000 huishoudens.

Digitaal vuurwerk tijdens jaarwisseling
Maar eerst komt de jaarwisseling er nog aan, traditioneel een van de drukste momenten op het mobiele netwerk van KPN. Op 1 januari 2024 zal duidelijk worden of we het nieuwe jaar zijn ingegaan met nieuwe records. Een jaar geleden werd er maar liefst 453 terabytes aan mobiele data verbruikt, maar liefst 60 keer meer dan in 2014.

Het internationale roamingverkeer piekt weer zoals elke zomer. Ook dit jaar is Frankrijk weer de populairste bestemming, gevolgd door Duitsland, Spanje, Italië en België die de top 5 compleet maken. Op plek 6 t/m 10 vinden we achtereenvolgens Oostenrijk, het Verenigd Koninkrijk, Griekenland, Polen en Zwitserland. De zwarte zaterdagen zijn duidelijk terug te zien met recordpieken van dataverkeer vanuit bijvoorbeeld België, Duitsland en Frankrijk. Wat eveneens opvalt is dat tijdens de F1 race in Oostenrijk, waar veel Nederlanders een bezoek aan brengen, het dataverkeer vanuit het Alpenland meer dan verdubbelt. Daarnaast is ook de toegenomen populariteit van Scandinavische landen terug te zien in het dataverkeer. Noorwegen (11) is het populairst van de Scandinavische landen, voor Zweden (12), en Denemarken (13). Vakantiebestemming Portugal is op plek 14 terug te vinden.

Al zeven zomers op rij ‘roamen’ Nederlandse vakantiegangers erop los. Even het internet op, foto's en video's delen met het thuisfront of de socials, video's streamen of even het nieuws volgen. Duidelijk wordt dat de verrichtingen van Nederlandse sporters ook vanaf het vakantieadres op de voet worden gevolgd. Zo zorgen de Oranje Leeuwinnen ’s nachts (5/6 augustus ‘23) voor een piek in het internationale roamingverkeer en volgen Nederlandse toeristen zondagmiddag massaal de laatste kilometers van wielrenner Mathieu van der Poel die wereldkampioen op weg werd. Het zorgt voor pieken in het dataverkeer.

En terwijl het in zomermaanden dus traditioneel iets rustiger is op het mobiele netwerk, zorgt de festivalzomer juist voor duidelijke lokale pieken. KPN zorgt op zo’n 100 festivals en evenementen voor maatwerk door tijdelijk extra capaciteit en dekking te bieden. Van Awakenings en het concert van Bruce Springsteen tot Dancevalley, Mysteryland, Pinkpop, Lowlands en de Zwarte Cross. Op de talloze festivals en evenementen waar veel publiek op afkomt plaatst KPN tijdelijke extra zendmasten zodat het mobiele netwerk goed blijft functioneren. De hoogste prioriteit heeft de bereikbaarheid, bellen moet tijdens drukke evenementen altijd mogelijk zijn. En ook streven we er naar dat diensten als WhatsApp goed werken. Bezoekers moeten elkaar berichtjes kunnen sturen, bijvoorbeeld waar ze op dat moment zijn. Over een paar weken staat de Grand Prix van Zandvoort op de agenda, ook daar levert KPN maatwerk. Rondom het circuit worden vijf tijdelijke zendmasten opgebouwd om ervoor te zorgen dat de naar schatting 320.000 bezoekers vanaf de tribunes kunnen blijven bellen en internetten. En daar komt heel wat bij kijken.

Over de periode december ’22 – maart ’23 noteerde KPN zo’n 50% meer dataverkeer ten opzichte van vorig jaar. Dat is meer dan de jaarlijkse groei van het dataverkeer. De verklaring hiervoor is mogelijk dat we naast meer data verbruiken ook reislustiger zijn. In vergelijking met de winter van 2019/2020 verdubbelde het roamingverkeer zelfs. Twee jaar geleden was er vrijwel géén dataverkeer zichtbaar vanwege corona.

Oostenrijk 't populairst
Oostenrijk is van alle Europese landen de populairste wintersportbestemming. We bellen vanuit de Alpen ongeveer evenveel als een jaar geleden. Een absolute piek is te zien in de tweede krokusweek wanneer zowel de regio midden als noord vakantie hebben. Woensdag 1, donderdag 2 en vrijdag 3 maart worden in Oostenrijk de wintersport roaming records verbroken.

Stand van het Netwerk
In de Stand van het Netwerk publiceert KPN onder andere over trends en actualiteiten die zijn terug te zien in de hoeveelheid internetverkeer op het netwerk van Nederland. Zie ook eerdere publicaties, onder meer over het effect van een WhatsApp storing op sms-verkeer, de jaarwisseling en de uitrol van glasvezel. 

In deze video-editie van de Stand van het Netwerk vertellen we je hoe het gaat met de uitrol van glasvezel en wat er gebeurt met het kopernetwerk.

Nadat er afgeteld is richting 24:00 uur en de kurken geknald hebben, wenst Nederland elkaar via het netwerk van KPN een gelukkig nieuwjaar. En dat ging ook afgelopen nacht weer vaker via whatsappjes, videogesprekken en socialmediaberichten. De piekbelasting van het netwerk lag tussen 00:05 en 00:10 uur zowel voor het gebruik van mobiele data als voor bellen en sms’en. Het mobiele netwerk van KPN heeft de nieuwjaarsnacht goed doorstaan en heeft Nederlanders in deze bijzondere nacht miljoenen keren met elkaar verbonden.

Sms en telefoongesprekken
Tussen 22.00 en 04.00 uur werden zo’n 1,2 miljoen sms’jes verstuurd, dat is wederom iets minder dan het jaar ervoor (1,4 miljoen). Ook het aantal telefoongesprekken daalde licht in vergelijking met vorige jaren. Er werden dit jaar ruim 3,9 miljoen telefoongesprekken gevoerd (ten opzichte 4,1 miljoen vorig jaar). De afgelopen twee jaren vierden Nederlanders oud en nieuw veelal thuis vanwege de lockdowns en was het ook op het vaste netwerk opvallend drukker dan normaal. Die drukte was er afgelopen nacht niet.

Datarecords in 2023
KPN verwerkte in 2022 op zijn netwerk weer meer dataverkeer dan het jaar ervoor. Nieuwe dagrecords waren toe te schrijven aan fors meer ‘live’ streamingverkeer tijdens populaire sportevenementen zoals de Formule 1 en het WK-voetbal. Thuiswerken, videobellen en gaming bleven afgelopen jaar onverminderd populair. Ook voor 2023 is de verwachting dat het dataverkeer zal toenemen op het KPN-netwerk met bijbehorende pieken en datarecords.

Voice- en dataverkeer in afgelopen tien jaar op het mobiele netwerk van KPN gemeten tijdens jaarwisseling tussen 22.00 uur en 04.00 uur 

Het afgelopen jaar betraden een aantal nieuwe streamingdiensten de Nederlandse markt. De toenemende populariteit hiervan is ook zichtbaar op het netwerk van KPN. “Streaming genereert andere datastromen en meer internetverkeer dan traditionele TV-diensten”, aldus Paul Slot, verantwoordelijk voor de digitale infrastructuur van KPN. “Daarom investeren we fors in glasvezel en 5G, maar ook in steeds meer capaciteit van de onderliggende infrastructuur, zodat de netwerkervaring goed is en blijft.”

Streaming zorgt niet alleen voor meer verkeer op het vaste netwerk. Grote sportevenementen worden ook steeds meer mobiel, via de smartphone gekeken. Dat zorgt voor forse pieken in het dataverkeer. Ook opvallend; Nederlanders gingen afgelopen jaar weer meer op reis. Dat was onder meer terug te zien in de hoeveelheid roamingverkeer vanuit wintersportgebieden en populaire Europese vakantiebestemmingen. Zo groeide het dataverkeer vanuit Europese vakantielanden met meer dan 60% ten opzichte van de zomer van 2021.

Bekijk hier een impressie van 2022:

Trends en actualiteiten zijn met regelmaat terug te zien in de hoeveelheid internetverkeer op het netwerk van KPN. Zoals de invloed van feestdagen, periodes van vorst en ijs, de verrichtingen van populaire Nederlandse sporters en teams tot grote streamingconcerten. Ook wanneer een populaire berichtendienst even hapert, is dat direct zichtbaar in de hoeveelheid sms-verkeer. De jaarwisseling zorgt traditioneel ook voor topdrukte op het KPN-netwerk, met digitale nieuwjaarswensen. Daarmee weerspiegelt het netwerk van KPN ook in 2022 het dagelijks leven van Nederland.

Gedurende het verloop wedstrijd nam de hoeveelheid dataverkeer weer wat af, maar nog altijd bedroeg het zo’n 30% meer dan tijdens een normale dag. Ook zag KPN een duidelijk afname van het aantal telefoongesprekken. Tussen 17.00 en 19.00 uur verwerkte KPN aanzienlijk minder telefoongesprekken dan op een ‘normale’ dag.

Grote sportevenementen zoals de wedstrijden van Oranje en F1-races ziet KPN vrijwel altijd terug op zijn netwerk. KPN is daar goed op voorbereid, en ziet de trend dat steeds meer mensen de voetbalwedstrijden buitenshuis via telefoon of tablet kijken, doorzetten. Ook tijdens het EK-voetbal vorig jaar zomer noteerde KPN meer dataverkeer op zijn mobiele netwerk, met ongeveer 30% meer dataverkeer gedurende de wedstrijd Nederland-Oostenrijk op 17 juni 2021. 

Volgens Stichting KijkOnderzoek keken maandagavond bijna 4,3 miljoen mensen via de TV naar de eerste wedstrijd van Oranje op het WK voetbal. Vergeleken met eerdere wedstrijden van het Nederlands elftal tijdens een WK of EK was het daarmee een van de minst bekeken eerste wedstrijden van een openingstoernooi.

Stand van het Netwerk
In de Stand van het Netwerk publiceert KPN regelmatig over trends en actualiteiten die zijn terug te zien in de hoeveelheid internetverkeer op het netwerk van Nederland. Zie ook eerdere publicaties, onder meer over het effect van de F1-race in Zandvoort, de jaarwisseling, de impact van Covid-19 en lockdowns op thuiswerken op het netwerk.

Een ‘normale’ SMS-dag kent een vrij stabiel verloop met drukte overdag en een afname in de loop van de avond. Dat was vanochtend volledig anders, toen het populaire WhatsApp met een storing kampte. SMS blijft voor velen op dit soort momenten een goed alternatief.

De hoeveelheid sms-verkeer op dinsdag 25 oktober 2022 in vergelijking met een dag eerder.

Nederlanders zijn de afgelopen maanden weer massaal op zomervakantie geweest. Samen met de buitenlandse telecomoperators verwerkte KPN recordhoeveelheden dataverkeer van Nederlanders op zomervakantie. Er werd 60% meer data verbruikt vanaf Europese vakantieadressen ten opzichte van de vorige zomer.

Uit een analyse van het roamingverkeer blijkt dat Nederlanders reislustiger waren dan in de zomer van 2021. Dat Frankrijk weer een populaire vakantiebestemming was, is in het roamingverkeer duidelijk terug te zien. Ook de Spaanse en Italiaanse netwerken werden druk bezocht door Nederlanders.

Met een toename van 60% groeit het roamingverkeer zelfs harder dan de jaarlijkse toename van het dataverkeer van zo’n 30 tot 50%. De rem lijkt er dus helemaal af om op vakantie te bellen en internetten met de smartphone. En omdat Nederlanders steeds grotere databundels hebben verkiezen ook meer en meer vakantiegangers 4G en 5G boven de (camping)-wifi.

Op zwarte zaterdagen piekt ook het roaming verkeer
De drukste dagen zijn de zaterdagen en in mindere mate de zondagen in juli. Dat zijn de ‘zwarte zaterdagen’ waarop Nederlanders massaal afreizen naar de vakantiebestemming. Terwijl ze op de snelwegen naar het zuiden vaststaan wordt er volop gebruik gemaakt van de digitale snelwegen.

Navigatieapps en onderweg films en muziek streamen 
Veel automobilisten gebruiken bijvoorbeeld een navigatie-app en er worden ook steeds meer films en muziek gestreamd door reizigers. Week 32, de tweede week van augustus, is de drukste week qua roaming verkeer. Waarschijnlijk waren toen de meeste Nederlanders op reis. En nooit eerder werd er in een maand zoveel roaming verkeer gegenereerd als afgelopen augustus. Ook is duidelijk zichtbaar wanneer de verschillende Nederlandse regio’s (Noord, Midden en Zuid) schoolvakantie hebben. Afgelopen zomervakantie was de regio Midden als eerste aan de beurt, gevolgd door Noord en Zuid.

Niet alleen het dataverkeer stijgt. Afgelopen zomer werd er ook weer iets meer gebeld dan in de zomer van 2021. De stijging van het spraakverkeer is procentueel wel minder, in lijn met de trend in de markt. Ook het roamingverkeer uit vakantielanden buiten de EU stijgt weer, weliswaar minder hard.

Roam Like Home
Sinds juni 2017 kost bellen, sms’en en internetten overal in de Europese Unie hetzelfde als in Nederland. Kortom; op alle favoriete Europese vakantiebestemmingen kunnen klanten van KPN hun smartphone gebruiken zoals ze in Nederland gewend zijn.

Stand van het Netwerk
In de Stand van het Netwerk publiceert KPN onder andere over trends en actualiteiten die zijn terug te zien in de hoeveelheid internetverkeer op het netwerk van Nederland. Zie ook eerdere publicaties, onder meer over het effect van de F1-race in Zandvoort, de jaarwisseling, de impact van Covid-19 en lockdowns op thuiswerken op het netwerk.

Mobiel dataverkeer vanuit het buitenland (roaming):

Ook in Nederland zelf werd de race massaal via het mobiele netwerk gevolgd. Via 4G en 5G verwerkte KPN tussen 15.00 en 17.00 uur zo’n 50% meer dataverkeer in vergelijking met een ‘normale’ zondag. Ook via het vaste netwerk werd er massaal gestreamd en TV gekeken. 

Mobiel dataverkeer KPN:

Er sneuvelden overigens géén terabyte records, maar zoals gebruikelijk veerde het KPN-netwerk mee met het ritme van het grandprix weekend. Ook de race in Zandvoort was duidelijk zichtbaar op het vaste netwerk van KPN. Er werd niet alleen massaal gestreamd via bijvoorbeeld Viaplay, ook was er een forse stroom TV-verkeer aangezien de thuisrace ook live werd uitgezonden bij de publieke omroep. Er stemden ruim 2,1 miljoen mensen af op de TV-uitzending rond de grand prix, zo blijkt uit een rapportage van Stichting KijkOnderzoek.

Internetverkeer vaste netwerk KPN:

Tijdelijk meer mobiele capaciteit in Zandvoort
Ook op en rond het circuit in Zandvoort werd er volop gebruik gemaakt van het mobiele netwerk. Voor de ruim 300.000 fans die naar het circuit in de badplaats afreisden heeft KPN tijdelijk 4 extra mobiele zendmasten geplaatst. Hierdoor is er ondanks de drukte extra capaciteit beschikbaar en blijft het mogelijk om tijdens het race-weekend te bellen en te appen en de verrichtingen op de baan te delen met vrienden en familie.

Stand van het Netwerk
In de Stand van het Netwerk publiceert KPN onder andere over trends en actualiteiten die zijn terug te zien in de hoeveelheid internetverkeer op het netwerk van Nederland. Zie ook eerdere publicaties, onder meer over roamingverkeer als gevolg van de wintersport, de jaarwisseling, de impact van Covid-19 en lockdowns op thuiswerken op het netwerk.

Eind 2026 moeten dat er nog veel meer zijn, dan wil KPN samen met joint venture Glaspoort, zo’n 80% van Nederland hebben aangesloten op deze beste vaste netwerktechnologie. Aansluiten is één, daadwerkelijk gebruik maken van de glasvezelkabel is de volgende stap. Wijk voor wijk wordt glasvezel uitgerold en worden bewoners benaderd om de overstap te maken. Daarbij hebben we nu dus een mooi mijlpaal bereikt; méér KPN-klanten maken gebruik van glasvezel dan van het kopernetwerk. En dat verschil zal de komende jaren alleen nog maar groter worden.

Na een jaar afwezigheid hebben Nederlanders de afgelopen maanden dus weer volop genoten van de wintersport. Uit een analyse van KPN blijkt dat Nederlandse wintersporters vanuit de Alpen ongeveer evenveel bellen als twee jaar geleden. Het dataverbruik nam wel weer toe (+40%), redelijk in lijn met de jaarlijkse groei van het dataverkeer. In het mobiele dataverkeer is ook duidelijk zichtbaar wanneer in maart 2020 de eerste Corona maatregelen en beperkingen gaan gelden, met een duidelijke terugval vanaf wintersport locaties. Zo’n zelfde effect is overigens ook begin dit jaar waarneembaar, maar omdat sinds half februari veel reisbeperkingen zijn versoepeld is de hele maand februari qua verkeer normaal.

Oostenrijk is de populairste wintersportbestemming. Ook valt op dat de voorjaarsvakantie voor de regio Noord in februari viel en Midden en Zuid in maart gingen. In tegenstelling tot twee jaar geleden toen alle regio’s in februari voorjaarsvakantie hadden. En volkomen logisch, in 2021 was er niet of nauwelijks roaming verkeer waarneembaar uit de Alpenlanden.

Roam Like Home
Sinds juni 2017 kost bellen, sms’en en internetten overal in de Europese Unie hetzelfde als in Nederland. Zwitserland is weliswaar geen EU-land, ook daar past KPN roam-like-home toe. Kortom; op alle favoriete wintersportbestemmingen kunnen klanten van KPN hun smartphone gebruiken zoals ze in Nederland gewend zijn.

Stand van het Netwerk
In de Stand van het Netwerk publiceert KPN onder andere over trends en actualiteiten die zijn terug te zien in de hoeveelheid internetverkeer op het netwerk van Nederland. Zie ook eerdere publicaties, onder meer over de jaarwisseling, de impact van Covid-19 en thuiswerken op het netwerk.

Afgelopen weekend stond in het teken van de start van het nieuw Formule 1-seizoen. Met nieuwe races en nieuwe titelkansen, en ook de start van de nieuwe streamingdienst Viaplay waarmee je live naar alle races kunt kijken. Op TV van KPN via kanaal 225 of te streamen via PC, tablet of smartphone, duidelijk is dat Nederland de opening van het nieuwe Formule 1 seizoen volop meebeleefde. In het vaste internetverkeer van KPN zijn pieken zichtbaar wanneer de coureurs op de baan in actie komen. Zo valt op dat er ook al op vrijdag om 13.00 en 16.00 uur naar de vrije trainingen wordt gekeken. Ook de derde vrije training op zaterdag wordt goed bekeken, evenals de kwalificatie. Op zondag wordt er massaal naar de race gekeken, terwijl op datzelfde moment de voetbalklassieker Ajax-Feyenoord ook veel publiek weet te trekken.

Een Grandprix weekend in internetverkeer (vast)

Ook op het mobiele netwerk van KPN was zondag een piek zichtbaar, deze werd eveneens veroorzaakt door de combinatie van de voetbalklassieker Ajax-Feyenoord en de Formule 1 race. Vanaf 14.30 uur is duidelijk meer dataverkeer zichtbaar wanneer er wordt afgetrapt in de Johan Cruijff ArenA. Vervolgens zie je dat dit nog verder toeneemt wanneer om 16.00 uur Nederlandse tijd de lichten op groen gaan in Bahrein. Gezamenlijk zorgde dit op zondagmiddag kort na de start van de race voor ruim 50% meer mobiel dataverkeer dan normaal. Bij KPN kijken we al weer uit naar komend weekend, de volgende F1-race op de kalender. 

Voetbalklassieker en Formule 1 race zorgen voor ruim 50% meer mobiel dataverkeer

Stand van het Netwerk
In de Stand van het Netwerk publiceert KPN onder andere over trends en actualiteiten die zijn terug te zien in de hoeveelheid internetverkeer op het netwerk van Nederland. Zie ook eerdere publicaties, onder meer over de jaarwisseling, de impact van Covid-19 en thuiswerken op het netwerk.

• Nederland heeft de beste mobiele netwerken van Europa waardoor we nagenoeg overal mobiel kunnen bellen en internetten.
• Onlangs is het KPN-netwerk voor de derde keer op rij uitgeroepen tot beste netwerk van Nederland.
• We verbruiken met elkaar elk jaar weer meer data terwijl de prijs van mobiele abonnementen alleen maar is gedaald.
• Er zijn momenteel meerdere generaties mobiele netwerken en met het ontstaan van nieuwe netwerken, nemen we ook afscheid van oude technologie.
• Binnenkort stoppen we met 3G, vrijwel iedereen maakt namelijk al gebruik van het 4G- of 5G-netwerk.
• Met het beste en snelste netwerk zijn we klaar voor de toekomst met nieuwe mijlpalen en innovaties.

Tussen 22.00 uur en 04.00 uur is een recordgebruik van 343 Terabyte op het mobiele netwerk gemeten. Dit is de grootste toename sinds 10 jaar en fors meer dan vorig jaar (38,3%), toen het aantal terabytes op 248 uitkwam. Waar Nederland Oud & Nieuw thuis vierde, zorgde het KPN netwerk voor verbinding. Het piekmoment op het mobiele netwerk lag meteen na middernacht, tussen 00:05 en 00:10 uur, als iedereen elkaar belt, sms’t of appt.

Het datarecord laat niet alleen zien dat het mobiele netwerk steeds meer gebruikt wordt, maar ook dat er vaker grote databestanden als foto’s en filmpjes verstuurd worden om nieuwjaarswensen over te brengen. Daarnaast worden videogesprekken steeds populairder tijdens de nieuwjaarsnacht.

De afname van sms zet ook dit jaar door. Tijdens de jaarwisseling 2021-2022 werden er tussen 22.00 en 04.00 uur 1,4 miljoen sms’jes verstuurd, dat is weer minder dan de jaren ervoor. Het aantal telefoontjes was hoger dan vorig jaar, maar stabiel in vergelijking met de jaarwisseling 2019-2020. Afgelopen nieuwjaarsnacht zijn er in totaal 4,1 miljoen telefoongesprekken gevoerd.

Stijging dataverbruik zet door in 2022
Het record dataverbruik heeft afgelopen nacht niet geleid tot problemen op het vaste of mobiele KPN-netwerk. Mede door het vele thuiswerken, het toenemende streamingverkeer en de populariteit van online gamen is het dataverbruik de afgelopen jaren fors toegenomen. In twee jaar tijd nam het dataverbruik over het netwerk van Nederland met bijna de helft toe en vooral het uploadverkeer steeg fors. Daardoor worden symmetrische snelheden, waarbij up- en downloadverkeer gelijk zijn, steeds belangrijker. De verwachting is dan ook dat in 2022 het dataverkeer, zowel op het vaste als het mobiele netwerk, verder zal toenemen.  

In de Stand van het Netwerk publiceert KPN regelmatig over trends en actualiteiten die zijn terug te zien in de hoeveelheid internetverkeer op het netwerk van Nederland. Van massaal thuiswerken in coronatijd naar stapsgewijs weer meer naar kantoor. Of de invloed van de feestdagen, een korte periode van vorst en ijs, de verrichtingen van Nederlandse sporters en grote streamingconcerten. Allemaal zijn ze duidelijk terug te zien in het dataverkeer en zorgen ze voor pieken en dalen van terabytes. Daarmee weerspiegelt het netwerk van Nederland het dagelijks leven van Nederland in 2021.

Niet alleen op het mobiele netwerk zorgde de race voor extra drukte, ook via het vaste netwerk van KPN en via de TV-kanalen keken er miljoenen mensen naar de spannende ontknoping. De race was opengesteld voor alle klanten en de live-uitzending noteerde daarom vele miljoenen kijkers.

Volgend jaar gaat streamingdienst Viaplay de Formule 1 uitzenden en hiervoor is KPN een samenwerking aangegaan. Vanaf maart 2022 kunnen KPN klanten een Viaplay abonnement toevoegen aan hun TV, internet of entertainmentbundel waarmee F1 beschikbaar komt voor 3,6 miljoen huishoudens in het hele land.

“In het eerste weekend na de strengere maatregelen, zagen we al een toename van de streamingverkeer in het weekend”, vertelt Paul Slot, manager infrastructuur van KPN. “Sinds maandag is de toename van het thuiswerkverkeer duidelijk waarneembaar. Sterker nog we zien het in de loop van de week ook toenemen. De verwachting is dan ook dat het dataverkeer door thuiswerken ook in de tweede week verder zal stijgen.”

Thuiswerkadvies minder opgevolgd
Het lijkt er wel op dat het thuiswerkadvies minder strikt wordt opgevolgd dan begin dit jaar. Zo ziet KPN dat de huidige verkeersniveaus momenteel op ongeveer twee derde van de volumes liggen in vergelijking met de eerste week van maart 2021. “Het dataverkeer vertoonde toen sterkere pieken en ook de zaagtand – gevormd door de online meetings op het hele en halve uur – was sterker waar te nemen.”

• Nederland beschikt over één van de beste en snelste vaste netwerken van Europa.
• Voor eind 2026 gaan KPN en Glaspoort samen ongeveer 80% van Nederland van glasvezel voorzien.
• Het netwerk van KPN is een open netwerk. Inmiddels zijn 75 aanbieders voor consumenten en ondernemers actief op het KPN-netwerk.
• Consumenten hebben ruime keuze in prijs en kwaliteit. Zo krijg je waar voor je geld.
• Nederlandse huishoudens geven sinds 2016 bijna 20% van hun besteedbaar inkomen minder uit aan telecom. 

Een normale SMS dag kent een vrij stabiel verloop met drukte overdag en een afname in de loop van de avond. Dat was gisteravond precies omgekeerd. Na het begin van de storing van WhatsApp, Facebook en Instagram steeg het aantal verstuurde berichten significant. Pas na 22u ’s avonds nam het aantal SMS’en af. Daarnaast werd er gisteravond ook meer gebeld in vergelijking met een reguliere maandagavond, het mobiele dataverkeer bleef wel stabiel.

Eerste alternatief
Ondanks de toename in populariteit van diensten als WhatsApp de afgelopen jaren, is SMS voor velen het eerste alternatief in geval van een storing. De plotse toename van het SMS-verkeer zorgde niet voor problemen op het KPN netwerk, zo goed als alle berichten konden gisteravond succesvol worden afgeleverd.

“Het netwerk van Nederland kan het toegenomen verkeer goed aan, mede omdat we de afgelopen maanden extra hebben geïnvesteerd in onze netwerken om de forse verkeersgroei te faciliteren”, vertelt Paul Slot, verantwoordelijk voor de infrastructuur van KPN. “Zo hebben we de capaciteit en monitoring van onze netwerken het afgelopen jaar meermaals uitgebreid. Ook is de ‘peering’ capaciteit vergroot en hebben we extra redundantie gerealiseerd. Hierdoor kunnen we niet alleen uitwijken op alternatieve routes voor het dataverkeer in geval van storingen, maar hebben we ook extra piekcapaciteit beschikbaar voor de drukste momenten.”

KPN ziet nog altijd meer verkeer op zijn netwerk, dan voor corona. Kortom; een groot deel van Nederland werkt nog altijd vanuit huis. In de periode mei/juni 2021 zagen we bijvoorbeeld 25% meer ‘thuiswerkverkeer’ dan over dezelfde periode in 2020. Tegelijkertijd hebben we de lockdown-datarecords een beetje achter ons gelaten. Sinds de meivakantie is een klein deel van het thuiswerk-verkeer niet meer teruggekomen en dus kun je de conclusie trekken dat weer wat meer mensen naar kantoor gaan. Tegelijkertijd blijft de ‘zaagtand’ nog altijd zichtbaar in ons netwerk, en dus werkt een groot gedeelte van Nederland nog altijd vanuit huis. Met elk heel en half uur een piek omdat mensen inbellen in een video-call (zoals Teams & Zoom). 10u00, 11u00 en 14u00 zijn de populairste tijdstippen voor een videocall.

Nieuwe records dienen zich aan
Nieuwe records zullen zich vermoedelijk snel gaan aandienen, we blijven immers ook na corona meer thuiswerken en het najaar is traditioneel gezien altijd een drukkere periode. En daarnaast is de algemene trend dat het dataverkeer de komende jaren verder zal blijven groeien. Ook seizoensinvloeden ziet KPN terug in zijn netwerk, zoals periodes met vorst en ijs en met mooi weer is het over het algemeen iets rustiger. Na de zomer in september is er traditioneel een opstap in verkeer als na de vakantie ineens iedereen terug naar school gaat, weer aan het werk is en terug in de dagelijkse routines valt. Ook events, zoals grootschalige streaming concerten, het songfestival en het EK voetbal zijn terug te zien op het netwerk van KPN.

Tijdens vrijwel alle wedstrijden zijn er duidelijk pieken waarneembaar, zowel op het vaste als mobiele netwerk van KPN. Wat ook opvalt is dat streaming verkeer naar bijvoorbeeld Netflix voor een deel wegvalt tijdens de wedstrijden. En de EK-wedstrijden van Oranje zijn ook massaal via het mobieltje gekeken. Het totale mobiele dataverkeer groeide met meer dan 30 procent toen Nederland op 17 juni tegen Oostenrijk speelde.

Gedurende het concert zag KPN continue flink meer internetverkeer dan normaal. Niet alleen op het vaste netwerk keken mensen massaal naar de live-optredens vanuit Den Haag, ook op het mobiele netwerk verwerkte KPN veel meer verkeer. Een toenemend aantal klanten kiest voor ‘unlimited’ bundels, hierdoor wordt het streamen van zo’n concert op je mobieltje een stuk gemakkelijker.

Op beide netwerken is een duidelijke en continue piek zichtbaar tijdens het concert vanuit de Hofstad. Wat ook opvalt is dat op het vaste netwerk ruim voor aanvang het streaming concert al wordt opgezocht, terwijl men via het mobiele netwerk pas vanaf 20.00 uur ging kijken en luisteren. Ook opvallend, de live-stream werd massaal uitgekeken want de datahoeveelheden bleven hoog en zakten pas weer na afloop van het concert.

Nederland genoot dus massaal van dit initiatief en het aantal kijkers passeerde dinsdagavond de 2,5 miljoen. Daarmee is het volgens Tribe Company, de organisatie achter The Streamers, het best bekeken streaming-event ooit in Nederland. Iets wat KPN kan beamen; het netwerk van Nederland noteerde recordhoeveelheden ‘streamingverkeer’.

Stand van het Netwerk
In de Stand van het Netwerk publiceert KPN onder andere over trends en actualiteiten die zijn terug te zien in de hoeveelheid internetverkeer op het netwerk van Nederland. Zie ook eerdere publicaties over de feestdagen en thuiswerken in de lockdown, de impact van Covid-19 en thuiswerken op het netwerk en de invloed van de korte periode van vorst en ijs in februari van dit jaar.

Vergelijking van uploadverkeer op mobiele netwerk op zondag 7 en 14 februari ten opzichte van zondag 31 januari en 6 december 2020. Zaterdag 13 februari laat vergelijkbare trend zien.

Niet alleen afgelopen weekend was het drukker, ook vorige week zondag 7 februari toen Nederland bedekt werd onder een dikke laag sneeuw was er veel meer dataverkeer dan normaal. Uitslapen was er niet bij, eerder dan normaal gingen we naar buiten en genoten we van het ouderwetse winterweer. En ook die dag legde Nederland al die momenten in de sneeuw vast en deelde die met familie en vrienden of social media via het netwerk van KPN. En terwijl veel wegen in Nederland lange tijd moeilijk begaanbaar waren, hadden de digitale snelwegen geen enkele moeite om de vele terabytes van de Nederlandse winter te verstouwen.

Op het vaste netwerk van KPN was het over de hele werkweek van 8 t/m 12 februari juist een fractie rustiger dan de week ervoor. Ook hierbij speelt het winterweer vermoedelijk een rol. Als gevolg van de sneeuw en het mooie weer hebben meer mensen vrij genomen om even van de sneeuw en het natuurijs te kunnen genieten, is het vermoeden. Op donderdag 11 en met name vrijdag 12 februari werd er volop geschaatst, en dus ook minder achter de computer gezeten of TV gekeken. Dat was ook zichtbaar op het mobiele netwerk, daar werd vrijdagmiddag minder gebeld en meer data verbruikt dan op een normale vrijdagmiddag.

Stand van het Netwerk
In de Stand van het Netwerk publiceert KPN onder andere over trends en actualiteiten die zijn terug te zien in de hoeveelheid internetverkeer op het netwerk van Nederland. Zie ook eerdere publicaties over de feestdagen en thuiswerken in de lockdown en de impact van Covid-19 en thuiswerken op het netwerk.

Trendlijn ‘thuiswerk’ verkeer naar platforms als Teams en Zoom op KPN-netwerk (29 nov ’20 – 10 jan ’21)

De tweede lockdown, waarbij scholen zijn dichtgegaan, tekent zich duidelijk af in het aantal extra terabytes dat sindsdien door het netwerk van KPN gaat. Sinds half december is dat fors toegenomen, niet alleen het specifieke thuiswerkverkeer naar platforms als Zoom en MS Teams blijft hard groeien ook het TV- en streamingverkeer noteert nieuwe pieken omdat mensen meer binnen zijn en restaurants, winkels en spotscholen al langere tijd dicht zijn. Sinds 4 januari is Nederland weer volop vanuit huis aan het werk en is het drukker dan ooit tevoren met dataverkeer naar de populaire platforms zoals MS Teams, Google Meet en Zoom. In de eerste twee weken van 2021 sneuvelden alle thuiswerk-dataverkeer records, waarbij net als normaal gesproken op de snelwegen de dinsdag en donderdag de drukste dagen zijn, dit ook op de digitale snelwegen het geval is. Met één groot verschil; het online verkeer zorgt niet voor files want KPN heeft voldoende capaciteit voorhanden.

Trendlijn ‘streaming’ verkeer KPN-netwerk tijdens kerstperiode

De kerstperiode was een relatief rustige periode op het netwerk van KPN, er was nauwelijks thuiswerkverkeer. Met name de tweede week van de kerstvakantie werd dat goed zichtbaar. Tegelijkertijd zorgt meer vrije tijd voor meer TV- en streamingverkeer. Wanneer je specifiek kijkt naar het streaming verkeer op het netwerk van KPN dan valt op dat het beduidend rustiger is op kerstavond en eerste kersdag. In de avond van tweede kerstdag is het weer net zo druk als normaal. 27 december is de drukste dag ooit geweest op het netwerk van KPN, dit werd met name veroorzaakt door recordhoeveelheden TV- en streamingverkeer. Alleen op 21 maart 2020 (tijdens de eerste lockdown) was het aandeel streamingverkeer een fractie hoger, maar de totale hoeveelheid dataverkeer weer minder. Nederland had na de kerst duidelijk de behoefte om even uit te buiken op de bank met een goede film of serie.

Trendlijn ‘mobiel’ dataverkeer KPN tijdens jaarwisseling

Ook tijdens de jaarwisseling werden records verbroken; dit keer op het mobiele netwerk. Opvallend daarbij is dat er dit jaar geen terugval in het mobiele verkeer was te zien. In een normaal jaar (met vuurwerk en zonder de beperkingen van een lockdown) is kort voor 0.00 uur een korte terugval zichtbaar in het mobiele dataverkeer. Vermoedelijk veroorzaakt omdat Nederlanders kort voor middernacht naar buiten gaan om het vuurwerk klaar te zetten en elkaar daarna massaal een gelukkig nieuwjaar te wensen. Even geen blik op de telefoon zorgt steevast voor een klein dipje in het mobiele dataverkeer. Dit jaar was dat anders; we hadden géén vuurwerk en aangezien de groepsgrootte beperkt was werden er veel meer digitale nieuwjaarsgroeten verstuurd. Mede daarom werden tijdens de jaarwisseling ’20-’21 alle records op het mobiele netwerk verbroken. Tussen 22.00 uur en 04.00 uur werd maar liefst 248 terabyte aan data verbruikt, 52 terabyte meer dan het jaar ervoor. We zijn dus zonder dipje het nieuwe jaar in gegaan.

Trendlijn ‘TV’ dataverkeer KPN-netwerk tijdens jaarwisseling

Op oudjaarsavond werd er veel lineaire TV gekeken en zijn duidelijk pieken zichtbaar rond de oudejaarsconferences van Guido Weijers (22.10) en Youp van ’t Hek. (22.30). Kort voor middernacht stemt Nederland massaal af op het aftelmoment op TV, om vervolgens de TV uit te zetten en aan de champagne te gaan.

Dit leidde tussen 22.00 uur en 04.00 uur tot een recordgebruik van ruim 248 terabytes op het mobiele netwerk. Dit is de hoogste toename sinds 10 jaar en fors meer dan vorig jaar, toen het aantal terabytes op 196 bleef steken. Het maakt nog eens duidelijk hoe het netwerk van KPN iedereen verbindt. De toename is te wijten aan de steeds grotere behoefte om met elkaar verbonden te zijn en waarschijnlijk het gevolg van minder vuurwerk, waardoor men weer massaal met elkaar contact zocht. Het piekmoment op het mobiele netwerk lag kort na middernacht, tussen 00:00 en 00:05 uur, als iedereen elkaar belt, sms’t of appt.

Ook was er meer dataverkeer op het vaste netwerk met een piek om 16.00 uur. Toen werd er veel ge-internet en video’s op populaire streamingdiensten bekeken. Na 24.00 uur gaf het vaste netwerk een verdubbeling in dataverkeer te zien, vanwege het op grote schaal versturen van filmpjes, foto’s en bellen.

Nog niet zolang geleden werd er voornamelijk gebeld om elkaar een gelukkig nieuwjaar te wensen, ook werd het gebruik van sms erg populair. De laatste jaren wordt juist mobiele data gebruikt voor het versturen van whatsapp-berichten, het uploaden van filmpjes en het bekijken van social media en voor mobiel internet.

De afname van sms zet ook dit jaar door. Tijdens de jaarwisseling 2020-2021 werden er tussen 22.00 en 04.00 uur zo’n 1,8 (2,4) miljoen sms’jes verstuurd, dat is weer minder dan de jaren ervoor. Het aantal telefoontjes daalde licht in vergelijking met vorige jaren. Er werden dit jaar ruim 3,8 (4,1) miljoen telefoontjes gepleegd.

Zowel het mobiele als het vaste netwerk hebben het vrolijke terabyte bombardement goed doorstaan. Door corona en het thuiswerken is het in 2020 dit jaar fors drukker geweest op de netwerken van KPN. De verwachting is dat deze trend zich door het nieuwe werken en verdere groei in dataverkeer zal doorzetten.

Niet alleen overdag is het fors drukker, vooral ook ’s avonds wordt er massaal TV gekeken en worden video’s gestreamd van de populaire video-on-demand platformen. Dit is te verklaren omdat bijvoorbeeld winkels en sportscholen dicht zijn.

“Sinds dinsdag zien we eigenlijk weer het patroon van half maart terug op ons netwerk. Het is niet alleen overdag stukken drukker maar ook ’s avonds kijken we massaal TV of streamen we video’s van de populaire platforms,” vertelt Paul Slot, verantwoordelijk voor de infrastructuur van KPN. “Ook zorgden met name afgelopen dinsdag nieuwe updates van populaire games zoals Fortnite en Call of Duty voor een toename in het verkeer. Qua capaciteit kunnen we het overigens goed aan en we hebben ook extra capaciteit ingezet zodat klanten een goede gebruikerservaring houden.”

Ook in het weekend is het drukker, omdat mensen meer thuis zijn dan normaal. Volgende week zal het vermoedelijk doordeweeks wat rustiger zijn op het netwerk, omdat veel mensen dan vrij zijn. De kerstdagen zijn over het algemeen ‘normale dagen’ op het netwerk. Dat zou dit jaar anders kunnen zijn aangezien er meer ‘digitale ’ontmoetingen plaatsvinden. Oud & Nieuw is traditioneel één van de drukste momenten van het jaar voor KPN, met name op het mobiele netwerk. Maar aangezien veel meer mensen nu thuis zullen zijn, zal dit naar verwachting voor een verschuiving van het verkeer naar het vaste netwerk zorgen.

“Vooral in het begin van de corona-uitbraak hebben we een forse stijging van het gebruik van ons netwerk gezien. De breedbandaansluiting van consumenten werd in feite hun zakelijke verbinding,” vertelt Paul Slot, verantwoordelijk voor de infrastructuur van KPN. “Ook de komende tijd zullen we er alles aan doen om de diensten aan onze klanten zo goed mogelijk te leveren. Qua capaciteit kunnen we de toename in het verkeer goed aan en we kunnen bouwen op de ervaringen uit het voorjaar. Zo zullen we net als bij de eerste lockdown, de aanpassingen in het netwerk tot een minimum beperken.”

Ingericht op piekbelasting
“Het netwerk van KPN is goed ingericht op piekbelasting, die zich normaal gesproken voordoet in de avonden en het weekend wanneer mensen thuis zijn en tv-kijken of video’s van Netflix en Amazon Prime streamen,” aldus Slot. “Het is nu eigenlijk continu druk op ons netwerk en op sommige dagen zie je zelfs dat het overdag net zo druk is als ’s avonds of in ‘t weekend. Dat zal de komende dagen verder stijgen vermoeden we. De komende dagen zullen we ons netwerk nauwgezet monitoren en zien wat de impact van de aangescherpte maatregelen is. Met één verschil ten opzichte van de vorige keer toen het iedereen overviel; we hebben inmiddels al wat ervaring opgedaan met deze situatie.”

Zaagtand
Het verkeer ligt sinds de uitbraak van COVID-19 een stuk hoger, aangezien Nederland sindsdien massaal vanuit huis werkt. Ook zijn volgens Paul Slot steeds meer bedrijven en werknemers applicaties als Teams en Zoom als gemeengoed gaan zien. “In ons uitgaande internetverkeer zagen we de afgelopen weken duidelijke thuiswerkpatronen terug. Een ‘zaagtand’ wordt zichtbaar omdat elk half- en heel uur een nieuwe piek ontstaat wanneer Nederland massaal een videogesprek ingaat. Vanaf morgen wordt er waarschijnlijk nog meer thuisgewerkt, maar tijdens de kerstperiode zullen ook veel mensen vrij zijn,” vermoedt Slot.

Duidelijk thuiswerkpatroon zichtbaar afgelopen maanden in uitgaand internetverkeer KPN. Zaagtand op maandag 23 november. De stippellijn toont het patroon op een ‘normale’ maandag vóór COVID-19.

Figuur 1: Duidelijk thuiswerkpatroon zichtbaar in uitgaand internetverkeer KPN met ‘zaagtand’ op maandag 23 november. De stippellijn toont het patroon op een ‘normale’ maandag vóór COVID-19.

Vergelijk je het uitgaande internetverkeer van KPN van voor COVID-19 met dat van vandaag dan valt een heel ander patroon op. Ten eerste is het veel eerder op de dag druk en er wordt een hele reeks ‘zaagtanden’ in het uitgaande internetverkeer zichtbaar. Deze weerspiegelt het nieuwe werkritme van veel Nederlanders met talloze videogesprekken. Vanaf ’s ochtends vroeg belt Nederland massaal met collega’s of andere zakelijke contacten. Dit patroon wordt goed zichtbaar vanaf 08.00 uur met een duidelijke piek om 09.00 uur wanneer Nederland massaal vanuit huis achter de computer plaatsneemt. Elk half- en heel uur herhaalt zich dit patroon met het opstarten van een nieuw videogesprek. En steeds weer zorgt dit voor een nieuw piekje in het verkeer dat KPN aflevert op het internet.

Figuur 2: Uitgaand internetverkeer op maandag 23 november 2020 vergeleken met een ‘normale’ maandag vóór COVID-19 (stippellijn). Voor uitsnede zie figuur 1.

Tijdens de lunch zijn er beduidend minder videocalls, maar ook dan zie je kleine piekjes. Het laat zien dat sommigen tijdens de lunch gewoon doorwerken. Rond 13.00 uur keert het verkeer weer terug, en dat gaat door tot 16.00 uur. Ook daarna worden er nog videocalls gehouden, maar dit leidt niet meer tot echte pieken in het uitgaande verkeer. Na 17.00 uur doen we nauwelijks nog calls, we videobellen dus grotendeels van 9 tot 5.

Goed toegerust op piekbelasting, ook overdag
Vooral in het begin van de corona-uitbraak zag KPN een forse stijging van gebruik van zijn netwerk (+25%) en ook een verschuiving van verkeer binnen het netwerk. Veel meer vanuit huis en minder vanuit kantoor, waarmee breedbandaansluitingen van consumenten zakelijke verbindingen zijn geworden. In het inkomende verkeer (download) is het thuiswerkpatroon minder zichtbaar in het grote geheel, daar valt wel op dat het veel eerder drukker is op het netwerk. Normaal gesproken zie je bijvoorbeeld een kleine dip rond 08.00 uur wanneer we massaal met auto, openbaar vervoer of fiets naar het werk afreizen. Nu zie je juist een sterke stijging. Qua capaciteit kan KPN het overigens goed aan. Het netwerk is ingericht op piekbelasting, die zich normaal gesproken voordoet in de avonden en het weekend wanneer mensen thuis zijn en tv-kijken of video’s van Netflix en Amazon Prime streamen. In coronatijd is het eigenlijk continu druk, en op sommige dagen zie je zelfs dat het overdag net zo druk is als ’s avonds of in ‘t weekend.

Figuur 3: Inkomend internetverkeer KPN op maandag 23 november 2020 vergeleken met een ‘normale’ maandag vóór COVID-19 (stippellijn).

De enorme piek zoals we die in de begintijd van corona zagen, toen iedereen plots thuiszat en bijvoorbeeld kinderen niet naar school gingen, zagen we in de zomer minder. Zomerse periodes en dagen met mooi weer zijn traditioneel altijd wat rustiger. De zomer van 2020 was wel drukker dan normaal, te verklaren omdat er minder naar het buitenland is gereisd. Na de zomer werd het direct weer drukker op het netwerk. Het najaar en de wintermaanden, wanneer mensen meer thuis zijn, zijn de drukste momenten op het netwerk. De gedeeltelijke lockdown en de maatregelen die stapsgewijs zijn aangescherpt zie je ook terug bij KPN waar het verkeer trapsgewijs ook steeds verder toenam. Als de grootste leverancier van zakelijke werkplekken ziet KPN steeds meer bedrijven en werknemers het thuiswerken omarmen en het gebruik van bijvoorbeeld Microsoft Teams groeit nog altijd hard.

Meer vraag naar glasvezel, hogere snelheden en goede wifi
Klanten kunnen over het algemeen goed werken vanuit huis en de netwerken doen het goed. KPN ziet een toenemend aantal klanten overstappen op hogere internetsnelheden, zodat er comfortabel kan worden thuisgewerkt. Het aandeel van nieuwe internetabonnementen met snelheden van 200 Mbps of meer zagen we dit jaar groeien van 20% naar 25%. Ook kiezen steeds meer mensen voor glasvezel-internet: in het derde kwartaal verwelkomde KPN 27.000 nieuwe glasvezelklanten. Een goede internetaansluiting is één, het komt tijdens corona ook aan op een goede wifi-oplossing thuis. Daar is de laatste maanden veel meer aandacht voor gekomen en KPN kan klanten goed helpen met verschillende tools en oplossingen. Het SuperWifi aanbod is zeer populair.

Impact thuiswerken zichtbaar op netwerk KPN

Gedurende iedere jaarwisseling maken Nederlanders veel gebruik van het mobiele netwerk om nieuwjaarswensen over te brengen. Ook dit jaar was dat weer het geval en werden er nieuwe datarecords geschreven. Het piekmoment op het mobiele netwerk lag kort na middernacht, tussen 00:05 en 00:10 uur.

In het verleden werd er voornamelijk gebeld om elkaar een gelukkig nieuwjaar te wensen. Ook werd het gebruik van SMS erg populair en de laatste jaren wordt juist mobiele data gebruikt voor het versturen van whatsapp-berichten, het uploaden van filmpjes, bekijken van social media en voor mobiel internet.

Tijdens de jaarwisseling 2019-2020 werden er tussen 22.00 en 04.00 uur zo’n 2,4 miljoen sms’jes verstuurd, dat is weer iets minder dan de jaren ervoor. Ook het aantal telefoontjes daalde licht in vergelijking met vorige jaren. Er werden dit jaar ruim 4,1 miljoen telefoontjes gepleegd.